VÔ HẠN — MÔ THỨC KHÔNG BAO GIỜ KẾT THÚC

Biểu tượng Vô hạn, với hình dạng ∞, trông có vẻ hiện đại, nhưng ý niệm đứng sau nó lại rất cổ xưa. Từ lâu trước khi toán học hình thức xuất hiện, con người đã nhận ra một cấu trúc lặp lại không có điểm bắt đầu và cũng không có điểm kết thúc. Vô hạn không được hiểu như một con số lớn, mà như một cách sự tồn tại tự duy trì chính nó.

Sự xuất hiện của Vô hạn trong các nền văn minh cổ

Những hình thức sơ khai của mô thức vô hạn xuất hiện rải rác trong nhiều nền văn minh, dưới dạng biểu tượng và đồ hình:

• Vòng ouroboros của Ai Cập, con rắn tự nuốt đuôi, biểu trưng cho chu trình tự tái sinh
• Các đồ hình chu kỳ vũ trụ của Ấn Độ, đặc biệt là kalachakra
• Khái niệm apeiron của Hy Lạp, chỉ cái không bị giới hạn hay định hình
• Các nút thắt Celt, được đan liên tục không điểm dừng
• Những vòng lặp tantra của Tây Tạng, mô tả hơi thở và sự vận hành vĩnh viễn

Biểu tượng ∞ theo hình thức quen thuộc ngày nay được đưa vào toán học vào thế kỷ 17 bởi John Wallis, có khả năng chịu ảnh hưởng từ các mô thức uốn lượn dạng rắn cổ xưa. Tuy nhiên, Wallis không tạo ra ý niệm vô hạn. Ông chỉ đặt tên và ký hiệu cho một mô thức mà con người đã quan sát và cảm nhận suốt hàng nghìn năm: sự tiếp diễn không cần điểm khởi đầu cố định.

Những chủ đề cổ xưa thường gắn với Vô hạn bao gồm:

• Chu kỳ sáng tạo và tan rã
• Hơi thở như một động cơ lặp lại
• Cái chết và sự trở lại như một trình tự tự nhiên
• Vũ trụ tự tái tạo thông qua các vòng lặp

Vô hạn, trong bối cảnh này, ít nói về số lượng, mà nói về kiến trúc của tồn tại.

Hình học và cấu trúc của ý nghĩa

Đường lemniscate nén cả một thế giới quan vào trong một đường cong liên tục. Nó uốn, cắt chính nó và quay trở lại, như một nhịp đập được đông cứng thành hình.

Cấu trúc này mã hoá nhiều nguyên lý quan trọng:

• Tính hai mặt được giữ trong một thể thống nhất
  Hai vòng, một đường, các mặt đối lập được nối bởi cùng một dòng vận hành.
• Điểm giao nhau là hiện tại
  Trung tâm nơi hai vòng cắt nhau biểu trưng cho khoảnh khắc chuyển tiếp, sự lựa chọn và khả năng tự nhận biết.
• Sự tiếp diễn không định hướng
  Không điểm bắt đầu, không điểm kết thúc, chỉ có các trạng thái vận hành trong một trường lặp lại.
• Dòng chảy năng lượng
  Đường cong phản chiếu các mô thức cộng hưởng xuất hiện trong điện từ, chu kỳ hô hấp và chuyển động quỹ đạo.

Về bản chất, lemniscate là sơ đồ của cách các hệ thống vận hành khi được phép tự làm mới chính mình.

Vô hạn và Vĩnh cửu

Hai khái niệm này thường bị dùng lẫn, nhưng thực chất khác nhau:

• Vĩnh cửu nói về thời gian kéo dài không dứt
• Vô hạn nói về cấu trúc không bị giới hạn

Vĩnh cửu kéo dài về phía trước.

Vô hạn mở rộng ra mọi hướng.

Một khái niệm thuộc về thời gian, khái niệm kia thuộc về kiến trúc vận hành.

Chính sự phân biệt này lý giải vì sao các hệ thống cổ không dùng Vô hạn để mô tả thời gian, mà dùng nó để mô tả cơ chế giữ cho sự sống, năng lượng và nhận biết tiếp tục vận hành.

Vô hạn trong tư duy và sinh học con người

Khoa học hiện đại lặp lại những gì biểu tượng cổ đã gợi mở:

• DNA sao chép thông tin thông qua các vòng lặp
• Hơi thở vận hành theo chu kỳ mở và khép
• Nhịp tim là các dao động liên tục
• Mạng thần kinh truyền tín hiệu bằng sóng lặp
• Các mô hình vũ trụ học mô tả giãn nở và co lại theo chu kỳ

Con người sống bên trong những vô hạn vi mô: mỗi nhịp hít thở, mỗi chu kỳ ngủ thức, mỗi lần hình thành và buông bỏ một căn tính.

Vô hạn không phải là một ý niệm lớn lao trừu tượng. Nó là nhịp nền của việc đang sống.

Điều khiến biểu tượng Vô hạn bền bỉ

Sức mạnh của Vô hạn nằm ở sự giản lược tuyệt đối: một đường, nhưng chứa vô số ý nghĩa. Nó nói về:

• Chuyển hoá không mất mát
• Liên tục không trùng lặp
• Sự thống nhất của các trạng thái đối lập
• Việc quay về trung tâm khi chu kỳ đổi pha
• Động cơ nội tại tự cân bằng chính nó

Con người mang theo biểu tượng này không phải vì toán học, mà vì lời nhắc rằng chính chuyển động, chứ không phải đứng yên, mới duy trì sự sống.

Vô hạn là một lời hứa: không trạng thái nào là kết luận cuối cùng. Mọi hình thức đều tự tái tổ chức. Mọi thứ đều quay về trung tâm trước khi trở thành một hình thái mới.

Cốt lõi của Vô hạn

Lemniscate là bản đồ của tồn tại, một hệ thống tự duy trì bằng cách luân chuyển qua các trạng thái đối nghịch, trở về điểm cân bằng và tiếp tục dòng chảy. Nó truyền tải một sự thật phù hợp với vũ trụ ở mọi cấp độ:

Không điều gì thực sự kết thúc. Mọi thứ chỉ được sắp xếp lại. Sự sống là một chuỗi các lần giao cắt, và mỗi lần giao cắt đều mở ra một khởi đầu mới.

♾️