11D – Nhận thức cấp quan sát

^{11D là gì trong trải nghiệm sống}

11D mô tả khoảng nhận thức nơi sự chú ý không còn đặt chủ yếu vào nội dung của trải nghiệm, cũng không chỉ vào mô thức, hệ thống hay xác suất, mà vào chính hành động đang quan sát tất cả những điều đó.

Ở đây, con người bắt đầu nhận ra rằng mọi trải nghiệm đều đi kèm một vị trí quan sát. Ý thức không chỉ thấy sự việc, mà thấy cách mình đang thấy sự việc. Nhận thức tự quay lại nhìn chính nó.

^{11D trong đời sống thường ngày}

Trong đời sống, 11D thường xuất hiện qua những khoảnh khắc rất yên.

Ví dụ, khi một cảm xúc khởi lên nhưng không còn bị cuốn theo, mà được nhìn thấy như một chuyển động đang diễn ra. Khi một suy nghĩ xuất hiện, nhưng không cần bám vào hay phản bác, chỉ đơn giản được nhận ra.

Ở những khoảnh khắc này, trải nghiệm vẫn xảy ra, nhưng không còn cảm giác bị đồng nhất hoàn toàn với nó.

^{Con người vận hành như thế nào khi trải nghiệm nghiêng về 11D}

Khi trải nghiệm chủ yếu ở 11D, con người thường:

• Nhận ra sự khác biệt giữa trải nghiệm và vị trí quan sát

• Ít bị cuốn vào câu chuyện nội tâm

• Nhìn thấy cảm xúc và suy nghĩ như các chuyển động

• Phản ứng chậm lại một cách tự nhiên

• Không cần kiểm soát để giữ sự rõ ràng

Ở đây, rõ ràng không đến từ phân tích, mà từ việc thấy trực tiếp.

^{Những cách diễn giải dễ gây lệch về 11D}

11D đôi khi bị hiểu nhầm là trạng thái tách rời cảm xúc hoặc đứng ngoài đời sống. Cách hiểu này dễ dẫn tới sự khô cứng hoặc phủ nhận trải nghiệm con người.

Một lệch khác là cố gắng duy trì trạng thái quan sát liên tục, biến nó thành một hình thức kiểm soát tinh vi.

Trong vận hành đúng, 11D không loại bỏ trải nghiệm. Nó cho phép trải nghiệm diễn ra mà không bị đồng nhất hoàn toàn.

^{Vai trò của 11D trong cấu trúc trải nghiệm}

11D không thay thế các khoảng nhận thức trước đó. Thân thể, cảm xúc, quan hệ, mô thức, hệ thống, cấu trúc nguyên mẫu và xác suất vẫn hiện diện.

Điều thay đổi là điểm tựa của nhận thức. Trải nghiệm được tổ chức theo hướng:
xác suất → quan sát → sự hiện diện rõ ràng.

Khi sự chú ý tiếp tục buông khỏi cả vị trí quan sát, trải nghiệm bắt đầu mở ra theo một khoảng khác.