Con người thường tin rằng hành vi xuất phát từ ý định rõ ràng. Trên thực tế, phần lớn hành vi được duy trì bởi những vòng lặp đã hình thành từ trước, vận hành âm thầm và ít khi được gọi tên.
Một vòng lặp ẩn thường gồm ba thành phần: kích hoạt quen thuộc, phản ứng quen thuộc và cảm giác quen thuộc đi kèm. Khi ba yếu tố này lặp lại đủ lâu, chúng tạo thành một quỹ đạo ổn định. Con người không cần suy nghĩ để bước vào quỹ đạo đó, chỉ cần đúng điều kiện xuất hiện.
Điểm đáng chú ý là những vòng lặp này không nhất thiết mang tính tiêu cực. Nhiều thói quen hiệu quả và kỹ năng ổn định cũng được duy trì bằng cùng một cơ chế. Vấn đề nảy sinh khi vòng lặp tiếp tục vận hành trong khi bối cảnh đã thay đổi, nhưng hệ thống bên trong chưa kịp cập nhật.
Hidden Dynamics không nằm ở nội dung của suy nghĩ, mà nằm ở nhịp vận hành của hành vi. Khi một người liên tục phản ứng theo cùng một cách trước các tình huống khác nhau, khả năng cao họ đang bị dẫn dắt bởi một vòng lặp ẩn thay vì lựa chọn hiện tại.
Những vòng lặp này thường tự củng cố. Phản ứng quen thuộc tạo ra kết quả quen thuộc, và kết quả đó lại củng cố niềm tin rằng đây là cách mọi thứ vận hành. Theo thời gian, vòng lặp trở nên vô hình vì nó quá quen thuộc.
Việc nhận diện một vòng lặp ẩn không đòi hỏi phân tích sâu hay đào bới ký ức. Nó bắt đầu từ việc quan sát những hành vi lặp lại, đặc biệt là những hành vi xuất hiện ngay cả khi cá nhân ý thức rằng chúng không còn phù hợp.
Hidden Dynamics, trong trường hợp này, chính là sự lệch pha giữa bối cảnh hiện tại và cơ chế phản ứng cũ. Khi sự lệch pha kéo dài, con người dễ rơi vào trạng thái mệt mỏi, bế tắc hoặc cảm giác bị kẹt mà không hiểu rõ nguyên nhân.
Nhận ra vòng lặp không lập tức phá vỡ nó. Nhưng khoảnh khắc vòng lặp được nhìn thấy rõ ràng, nó bắt đầu mất đi tính tự động. Đó là điểm mà lựa chọn mới có thể xuất hiện, dù rất nhỏ.