Hidden Dynamics là tập hợp các động lực nền nằm dưới bề mặt hành vi quan sát được. Chúng không hiện diện dưới dạng ý nghĩ rõ ràng hay cảm xúc bộc lộ, nhưng lại ảnh hưởng trực tiếp đến cách con người phản ứng, lựa chọn và duy trì một hướng đi.
Những động lực này có thể đến từ thói quen tích lũy, ký ức cảm xúc, cấu trúc xã hội, áp lực môi trường hoặc các mô hình học tập lặp lại theo thời gian. Vì không được gọi tên, chúng thường bị nhầm lẫn với “tính cách”, “bản năng” hoặc “hoàn cảnh”.
Hidden Dynamics vận hành tốt nhất khi chúng không bị chú ý. Khi một hành vi diễn ra trơn tru, não bộ có xu hướng gán nguyên nhân cho lý do hợp lý nhất, thay vì truy vết động lực thật sự phía sau.
Ngoài ra, nhiều Hidden Dynamics mang tính bảo vệ. Chúng giúp con người tránh xung đột, giảm bất ổn hoặc duy trì cảm giác an toàn. Việc nhìn thẳng vào chúng đôi khi đi kèm cảm giác khó chịu, nên thường bị bỏ qua.
Một người có thể tin rằng mình đang lựa chọn tự do, trong khi thực tế chỉ đang đi theo quỹ đạo quen thuộc của các động lực nền chưa được nhận diện.
Khi Hidden Dynamics chi phối, hành vi vẫn có vẻ hợp lý, nhất quán và có thể giải thích được. Điểm khác biệt nằm ở chỗ lựa chọn được dẫn dắt bởi quán tính, không phải bởi sự cân nhắc có ý thức.
Entry này đặt nền để phân biệt giữa:
Hành vi quan sát được
Động lực ẩn vận hành phía dưới
Việc nhận diện sự khác biệt này là điều kiện cần trước khi đi sâu vào các dạng Hidden Dynamics cụ thể ở các entry tiếp theo.